Chất chống oxy hóa dạng màng là vật liệu phòng, chống cháy cốt lõi trong hầm mỏ than, với ba cơ chế tác động gồm tạo màng ngăn ôxy, hấp thụ nhiệt làm giảm nhiệt độ và trơ hóa học, nhằm ngăn chặn quá trình oxy hóa tự phát của than; đồng thời đáp ứng tiêu chuẩn ngành MT/T 700-2019.

Chất ngăn hóa dạng tấm

Tổng quan về sản phẩm

Chất ngăn hóa dạng tấm là loại thuốc hóa học được thiết kế đặc biệt để phòng, chống cháy trong hầm mỏ than, là vật liệu kiểm soát và phòng ngừa cốt lõi bảo đảm an toàn sản xuất tại mỏ. Sản phẩm này có thể được phun hoặc bơm ép lên bề mặt than, hình thành lớp màng ngăn oxy hóa và hấp thụ nhiệt lượng do quá trình oxy hóa của than sinh ra; đồng thời, thông qua tác dụng trơ hóa hóa học, nó hiệu quả ngăn chặn hiện tượng tự cháy do oxy hóa của than. Sản phẩm ở dạng rắn, dạng tấm, có mép đều, độ dày đồng đều, khó vón cục, thuận tiện cho việc bảo quản và vận chuyển; trong quá trình hòa tan, các thành phần hoạt tính được giải phóng dần, phù hợp với công tác pha chế dung dịch theo từng đợt dưới lòng đất. Khi được bảo quản kín, tránh ẩm, sản phẩm có thể giữ được hai năm, hoàn toàn đáp ứng nhu cầu thực tế của các mỏ than.

Nguyên lý kỹ thuật

Cơ chế hoạt động của chất ngăn hóa dạng tấm giúp kiểm soát hiệu quả hiện tượng tự cháy của than trên ba phương diện: Thứ nhất là tạo màng ngăn oxy; sau khi hòa tan trong nước, chất ngăn hóa dạng tấm được phun hoặc bơm ép vào các lỗ rỗng và khe nứt của than, có thể xâm nhập sâu vào cấu trúc phân lớp và các vết nứt nhỏ của than, nhờ khả năng hút nước mạnh mà hình thành một lớp màng ngăn hóa lỏng ổn định, chống oxy hóa trên bề mặt than, trực tiếp ngăn cản sự tiếp xúc giữa than và oxy, thực hiện vai trò cơ bản của việc ngăn oxy hóa; thứ hai là hấp thụ nhiệt và làm giảm nhiệt; khi dung dịch chất ngăn hóa bay hơi, nó sẽ hấp thụ nhiệt lượng sinh ra từ quá trình oxy hóa của than, khiến nhiệt lượng trong than không thể tích tụ, khó đạt đến nhiệt độ tự cháy, đây chính là khâu then chốt trong việc kiềm chế tự cháy; cuối cùng là trơ hóa hóa học: các phân tử chất ngăn hóa liên kết với phân tử than tạo thành hợp chất tương đối ổn định, làm giảm khả năng hấp thụ oxy trên bề mặt than, hạn chế các gốc tự do tham gia phản ứng giữa than và oxy, kéo dài quá trình oxy hóa ở nhiệt độ thấp, từ đó cung cấp sự bảo đảm sâu xa cho công tác phòng chống tự cháy.

Các thông số kỹ thuật

1. Dạng sản phẩm: dạng rắn, dạng tấm, mép đều, độ dày đồng đều, khó vón cục, thuận tiện cho việc vận chuyển và bảo quản
2. Quy cách đóng gói: thông thường là túi nhựa dệt 25kg hoặc 50kg
3. Thời hạn sử dụng: khi bảo quản kín, tránh ẩm, có thể giữ được hai năm
4. Hiệu suất ngăn hóa: theo tiêu chuẩn MT/T 700-2019, tỷ lệ ngăn hóa đối với than nâu và than bitum không dưới 40%; đối với than khí, hiệu suất ngăn hóa trung bình của chất ngăn hóa magie clorua đạt 63,6%, còn hiệu suất ngăn hóa trung bình của canxi clorua đối với than bitum dài đạt 47,6%
5. Nồng độ sử dụng: cần pha thành dung dịch có nồng độ từ 15% đến 35% để sử dụng
6. Lượng phun: mỗi mét vuông bề mặt than cần phun từ 0,5 đến 1,5 lít (điều chỉnh tùy theo độ ẩm của than); mặt lò đào mỏ cần phun mỗi 3–5 ngày, đống than cần phun mỗi 7–10 ngày
7. Tiêu chuẩn áp dụng: tuân thủ tiêu chuẩn ngành MT/T 700-2019 “Điều kiện kỹ thuật chung cho chất ngăn hóa dùng trong phòng cháy mỏ than”

Ưu điểm cốt lõi

1. Ưu thế nổi bật của dạng tấm: so với sản phẩm dạng bột, chất ngăn hóa dạng tấm có mép đều, độ dày đồng đều, ít bị vón cục, dễ dàng vận chuyển và bảo quản lâu dài; khi được bảo quản kín, tránh ẩm, chống thấm, sản phẩm có thể giữ được hai năm, hoàn toàn phù hợp với nhu cầu thực tế của mỏ than về việc mua sắm và sử dụng theo từng đợt, giảm đáng kể khó khăn trong bảo quản và vận chuyển.
2. Hiệu suất ngăn hóa cao, hiệu quả phòng cháy rõ rệt: có thể xâm nhập sâu vào cấu trúc phân lớp và các khe nứt nhỏ của than, hình thành lớp màng ngăn hóa lỏng ổn định, chống oxy hóa trên bề mặt than, bao bọc chặt chẽ các hạt than, ngăn cách hoàn toàn với oxy; trong đó, các thành phần hữu hiệu như magie clorua, canxi clorua có hiệu quả ngăn hóa tốt đối với than nâu, than bitum dài và than khí, giúp kiềm chế hiệu quả hiện tượng tự cháy do oxy hóa của than.
3. Phương pháp sử dụng linh hoạt, đa dạng: có thể pha thành dung dịch có nồng độ từ 15% đến 35% để tiến hành phun, cũng có thể trộn vào bùn vàng rồi bơm xuống hầm mỏ hoặc bơm ép vào các lỗ khoan; phù hợp với nhiều tình huống như mặt lò đào, khu vực giàn cũ, than nổi, khu vực trống mỏ, vùng nhiệt độ cao và khu vực cháy, đáp ứng nhu cầu phòng cháy, chữa cháy khác nhau tại từng khu vực.
4. Chất lượng kỹ thuật vững chắc: sản phẩm do Công ty Hóa chất Giang Sảng Uy Hải, được thành lập ngày 9 tháng 1 năm 2015, cung cấp; công ty đã chuyên sâu trong ngành hóa chất nhiều năm, vốn đăng ký 16,5 triệu nhân dân tệ, diện tích nhà xưởng hơn 8.000 mét vuông, hơn 120 nhân viên, nguồn hàng dự trữ dồi dào, bảo đảm cung ứng sản phẩm liên tục, ổn định. Công ty sở hữu nhiều bằng sáng chế hữu dụng như máy tạo hạt chống tắc, máy sấy dễ vệ sinh, đồng thời đã được công nhận là doanh nghiệp nhỏ và vừa mang tính khoa học – công nghệ cấp quốc gia (năm 2025), chất lượng sản phẩm đáng tin cậy, năng lực kỹ thuật được bảo đảm.

Tính năng cốt lõi

1. Tính năng ngăn oxy hóa: hình thành lớp màng chứa nước và màng bảo vệ chống oxy hóa ổn định trên bề mặt than, trực tiếp ngăn cản sự tiếp xúc giữa than và oxy, từ đó ngăn chặn ngay từ đầu quá trình tự cháy do oxy hóa của than.
2. Tính năng hấp thụ nhiệt và làm giảm nhiệt: khi dung dịch chất ngăn hóa bay hơi, nó hấp thụ nhiệt lượng sinh ra từ quá trình oxy hóa của than, ngăn chặn sự tích tụ nhiệt, khiến than luôn khó đạt đến nhiệt độ tự cháy, cắt đứt điều kiện cần thiết cho hiện tượng tự cháy.
3. Tính năng trơ hóa hóa học: các phân tử chất ngăn hóa liên kết với phân tử than tạo thành hợp chất tương đối ổn định, tăng cường tính trơ hóa học của than ở nhiệt độ thấp, giảm các gốc tự do tham gia phản ứng giữa than và oxy, kéo dài thời gian tự phát lửa của than.
4. Tính năng lấp đầy khe nứt: có thể lấp đầy các khe nứt bên trong cột than, tăng khả năng giữ nước của than, kéo dài thời gian duy trì hiệu quả ngăn hóa, từ đó cung cấp sự bảo đảm lâu dài cho chu kỳ khai thác mỏ trong công tác phòng cháy, chữa cháy.

Giá trị cốt lõi

1. Đảm bảo chất lượng tuân thủ quy định: sản phẩm tuân thủ tiêu chuẩn ngành MT/T 700-2019 “Điều kiện kỹ thuật chung cho chất ngăn hóa dùng trong phòng cháy mỏ than”; tiêu chuẩn này do Cục Giám sát An toàn Mỏ Quốc gia phụ trách, Ủy ban Kỹ thuật Tiêu chuẩn Hóa an toàn mỏ than thuộc ngành than quản lý, áp dụng cho các tầng than dưới lòng đất và than khai thác trên mặt đất, ngoại trừ than giàu lưu huỳnh; cung cấp cho khách hàng căn cứ lựa chọn rõ ràng, đáp ứng yêu cầu tuân thủ quy định.
2. Kiểm soát hiệu quả hiện tượng tự cháy: sản phẩm có tỷ lệ ngăn hóa không dưới 40% đối với than nâu và than bitum; riêng magie clorua có hiệu suất ngăn hóa trung bình đối với than khí đạt 63,6%, canxi clorua đối với than bitum dài đạt 47,6%; thông qua cơ chế tác động ba chiều, nâng cao đáng kể năng lực phòng chống tự cháy trong mỏ, giảm thiểu rủi ro an toàn và tổn thất tài nguyên do tự cháy của than gây ra.
3. Giảm chi phí vận hành: dạng tấm ít bị vón cục, dễ dàng vận chuyển và bảo quản; khi được bảo quản kín, tránh ẩm, có thể giữ được hai năm, giảm đáng kể chi phí lưu kho và vận chuyển dưới lòng đất, phù hợp với nhu cầu mua sắm và sử dụng theo từng đợt của mỏ than, hạn chế lãng phí vật tư.
4. Hỗ trợ cung ứng ổn định: Công ty Hóa chất Giang Sảng Uy Hải, dựa trên kinh nghiệm sản xuất phong phú, nguồn hàng dự trữ dồi dào và kho tàng bằng sáng chế, kết hợp với nguồn tài nguyên muối phong phú và điều kiện giao thông thuận lợi của Khu Phát triển Kinh tế – Kỹ thuật Bờ biển Uy Hải, có thể cung cấp cho khách hàng sản phẩm chất lượng ổn định, nguồn cung đáng tin cậy, bảo đảm cho công tác phòng cháy, chữa cháy mỏ than được triển khai liên tục.
5. Được chứng minh bởi năng lực và uy tín: công ty đã tham gia tổng cộng 46 lần đấu thầu (trúng 22 lần), sở hữu nhiều bằng sáng chế hữu dụng và 2 quyền tác giả phần mềm, đồng thời được công nhận là doanh nghiệp nhỏ và vừa mang tính khoa học – công nghệ cấp quốc gia (năm 2025); năng lực kỹ thuật vững chắc là bảo đảm vững chắc cho tính ổn định của từng lô sản phẩm và khả năng cung ứng liên tục.

Đối tượng khách hàng mục tiêu

1. Các doanh nghiệp khai thác mỏ than: bao gồm bộ phận phòng cháy, chữa cháy của các mỏ than dưới lòng đất, những đơn vị khai thác mỏ cần định kỳ tiến hành phun chất ngăn hóa tại các khu vực như trống mỏ, góc trên – dưới, than nổi phía sau giàn, cột than bị vỡ dọc theo đường khai thác, hốc cắt và tuyến dừng khai thác; cũng như các mỏ than lộ thiên và doanh nghiệp lưu trữ, vận chuyển than, chịu trách nhiệm quản lý phòng chống tự cháy đối với than khai thác trên mặt đất và đống than.
2. Các nhà cung cấp dịch vụ kỹ thuật an toàn mỏ than: những doanh nghiệp cung cấp giải pháp kỹ thuật phòng cháy, chữa cháy, thi công phun chất ngăn hóa và vận hành hệ thống phòng cháy, chữa cháy.
3. Các doanh nghiệp cung cấp thiết bị hỗ trợ mỏ than: những nhà tích hợp cung cấp hệ thống phòng cháy bằng hơi ngăn hóa, hệ thống giám sát bằng ống dẫn và các thiết bị hỗ trợ khác.

Các tình huống ứng dụng

1. Phòng chống tự cháy của than còn sót lại trong trống mỏ: trống mỏ là khu vực có tỷ lệ tự cháy cao; bằng cách bơm hoặc khoan đưa dung dịch chất ngăn hóa dạng tấm vào trống mỏ, có thể xâm nhập sâu vào các lỗ rỗng và khe nứt của than còn sót lại, hình thành màng ngăn hóa và hấp thụ nhiệt lượng do oxy hóa sinh ra, từ đó kiềm chế hiện tượng tự cháy của than còn sót lại.
2. Phun chất ngăn hóa tại góc trên – dưới và than nổi phía sau giàn: góc trên – dưới của mặt lò đào và khu vực than nổi phía sau giàn là những vị trí tiềm ẩn nguy cơ tự cháy cao; bằng cách phun thủ công hoặc bằng máy dung dịch chất ngăn hóa dạng tấm, có thể hình thành lớp ngăn oxy trên bề mặt than nổi, hiệu quả kiềm chế hiện tượng tự cháy của than nổi.
3. Bảo vệ cột than bị vỡ dọc theo đường khai thác và hốc cắt: các khe nứt trên thân cột than và khu vực hốc cắt thường phát triển, dễ xảy ra tự cháy do oxy hóa; định kỳ bơm hoặc phun chất ngăn hóa dạng tấm, có thể lấp đầy các khe nứt và hình thành màng ngăn hóa, thực hiện biện pháp phòng ngừa.
4. Xử lý bề mặt than tại tuyến dừng khai thác: trong thời gian mặt lò ngừng khai thác, than tại tuyến dừng phải chịu thời gian phơi nhiễm dài; bằng cách phun chất ngăn hóa dạng tấm để hình thành lớp bảo vệ ngăn oxy, có thể tránh hiện tượng tự cháy do than tiếp xúc lâu với oxy.
5. Phòng chống tự cháy tại đống than trên mặt đất: các khu vực đống than lộ thiên như kho lưu trữ than trên mặt đất, trạm trung chuyển vận chuyển than… trong điều kiện nhiệt độ cao mùa hè hoặc thời gian lưu kho dài, đều tiềm ẩn nguy cơ tự cháy; phun dung dịch chất ngăn hóa dạng tấm có thể hình thành màng ngăn hóa trên bề mặt đống than, hấp thụ nhiệt lượng do oxy hóa sinh ra, phòng ngừa hiện tượng tự cháy xảy ra.

Giải quyết những vấn đề cốt lõi

1. Nguy cơ tự cháy của than đe dọa an toàn sản xuất mỏ: tự cháy của than là một trong những thảm họa nghiêm trọng nhất trong mỏ, trực tiếp đe dọa tính mạng người lao động, gây thiệt hại về tài nguyên và hư hỏng thiết bị. Chất ngăn hóa dạng tấm, thông qua cơ chế ba chiều gồm tạo màng ngăn oxy, hấp thụ nhiệt và làm giảm nhiệt, cũng như trơ hóa hóa học, hiệu quả kiềm chế quá trình tự cháy của than, giảm tốc độ oxy hóa của than ở nhiệt độ thấp, kéo dài thời gian tự phát lửa của than, từ đó giảm thiểu rủi ro tự cháy từ gốc.
2. Các biện pháp phòng cháy, chữa cháy truyền thống không mang lại hiệu quả lâu dài: các biện pháp đơn thuần như bơm nitơ hay bịt kín lỗ rò thường chỉ có tác dụng ngắn hạn, khó đáp ứng nhu cầu phòng cháy, chữa cháy dài hạn trong chu kỳ khai thác mỏ. Chất ngăn hóa dạng tấm sau khi phun có thể duy trì độ ẩm và hiệu quả ngăn oxy trên bề mặt than trong thời gian dài, hiệu quả kéo dài thời gian kiểm soát.
3. Khó khăn trong bảo quản và vận chuyển chất ngăn hóa: chất ngăn hóa dạng bột dễ bị ẩm, vón cục trong môi trường ẩm ướt dưới lòng đất, làm tăng khó khăn trong bảo quản và vận chuyển. Chất ngăn hóa dạng tấm có mép đều, độ dày đồng đều, ít bị vón cục; khi được bảo quản kín, tránh ẩm, có thể giữ được hai năm, giảm đáng kể chi phí và khó khăn trong bảo quản, vận chuyển.
4. Thiếu căn cứ tiêu chuẩn trong lựa chọn chất ngăn hóa: tiêu chuẩn MT/T 700-2019 quy định rõ các chỉ tiêu như tỷ lệ ngăn hóa, thời gian ngăn hóa; chất ngăn hóa dạng tấm tuân thủ các yêu cầu của tiêu chuẩn này, đồng thời nêu rõ rằng các hợp chất như magie clorua, canxi clorua có hiệu quả ngăn hóa tốt đối với than nâu, than bitum dài và than khí, cung cấp cho khách hàng căn cứ lựa chọn rõ ràng, tránh tình trạng lựa chọn mù quáng.

Các câu hỏi thường gặp FAQ

H1: So với chất ngăn hóa dạng bột, chất ngăn hóa dạng tấm có ưu điểm gì?
A: Chất ngăn hóa dạng tấm có mép đều, độ dày đồng đều, ít bị vón cục, dễ dàng vận chuyển và bảo quản lâu dài; khi được bảo quản kín, tránh ẩm, có thể giữ được hai năm, phù hợp với nhu cầu mua sắm và sử dụng theo từng đợt của mỏ than; đồng thời, khi hòa tan, các thành phần hoạt tính được giải phóng dần, thích hợp với công tác pha chế dung dịch theo từng đợt dưới lòng đất.
H2: Hiệu suất ngăn hóa của chất ngăn hóa dạng tấm tuân thủ tiêu chuẩn nào?
A: Sản phẩm tuân thủ tiêu chuẩn ngành MT/T 700-2019 “Điều kiện kỹ thuật chung cho chất ngăn hóa dùng trong phòng cháy mỏ than”; đối với than nâu và than bitum, tỷ lệ ngăn hóa không dưới 40%; riêng magie clorua có hiệu suất ngăn hóa trung bình đối với than khí đạt 63,6%, canxi clorua đối với than bitum dài đạt 47,6%.
H3: Cách sử dụng chất ngăn hóa dạng tấm như thế nào?
A: Chất ngăn hóa dạng tấm cần pha thành dung dịch có nồng độ từ 15% đến 35% để sử dụng; có thể phun trực tiếp lên mặt lò đào, khu vực giàn cũ, than nổi…, cũng có thể trộn vào bùn vàng rồi bơm xuống hầm mỏ hoặc bơm ép vào các lỗ khoan, phù hợp với nhiều tình huống phòng cháy, chữa cháy khác nhau.
H4: Thời hạn sử dụng của chất ngăn hóa dạng tấm là bao lâu?
A: Trong điều kiện bảo quản kín, tránh ẩm, chất ngăn hóa dạng tấm có thể giữ được hai năm, đủ đáp ứng nhu cầu dự trữ của mỏ than.
H5: Chất ngăn hóa dạng tấm phù hợp với những loại than nào?
A: Sản phẩm tuân thủ tiêu chuẩn MT/T 700-2019, áp dụng cho các tầng than dưới lòng đất và than khai thác trên mặt đất, ngoại trừ than giàu lưu huỳnh; trong đó, các thành phần như magie clorua, canxi clorua có hiệu quả ngăn hóa tốt đối với than nâu, than bitum dài và than khí.